Asrın felaketi; 17 Ağustos depremi

Kocaeli 21 yıl önce, 17 Ağustos 1999’da Gölcük merkezli yaşanan büyük depremle sarsıldı. Kaçak ve usulsüz yapılan yapılar nedeniyle binlerce insanımızı kaybettik. Fakat açılan davaların büyük bölümü ya düştü ya da verilen komik cezalar ertelendi. Ölümlerin sorumluluğu kimseye yüklenemedi

1999 Gölcük Depremi… İzmit Depremi… Marmara Depremi ya da 17 Ağustos 1999 depremi… 17 Ağustos 1999 sabahı, yerel saatle 03.02’de gerçekleşen, Gölcük merkezli deprem. Richter ölçeğine göre 7.5 Mw büyüklüğünde gerçekleşen deprem, büyük çapta can ve mal kaybına neden oldu.

BİRBİRİNDEN FARKLI RAKAMLAR

17 Ağustos depremi tüm Marmara Bölgesi’nde, Ankara’dan İzmir’e kadar geniş bir alanda hissedildi. Resmi raporlara göre 17 bin 480 ölüm, 23 bin 781 yaralanma oldu. 505 kişi sakat kaldı. 285 bin 211 ev, 42 bin 902 iş yeri hasar gördü. Resmi olmayan bilgilere göre ise yaklaşık 50 bin ölü, ağır-hafif 100 bine yakın yaralı oldu. Ayrıca 133 bin 683 çöken bina ile yaklaşık 600 bin kişi evsiz kaldı.

16 MİLYON İNSAN ETKİLENDİ

Yaklaşık 16 milyon insan, depremden değişik düzeylerde etkilendi. Bu nedenle Türkiye’nin yakın tarihini derinden etkileyen en önemli olaylardan biridir. Deprem gerek büyüklük, gerek etkilediği alanın genişliği, gerekse sebep olduğu maddi kayıplar açısından son yüzyılın en büyük afetlerinden biri olarak kabul edildi.

SANAYİ KENTİNDE YAŞANDI

Depremin Türkiye’nin önemli bir sanayi bölgesi olan Marmara Bölgesi’nde, sanayinin kalbi Kocaeli’de meydana gelmiş ve çok geniş bir coğrafyayı etkilemiş olması, ülke genelinde büyük sıkıntılara neden oldu.

DEPREMİN BÜYÜKLÜĞÜ

Deprem, 17 Ağustos 1999’da, saat 03.02’de, İzmit’in 11 km güneydoğusunda meydana geldi. Depremin büyüklüğü çeşitli kuruluşlar tarafından değişik değerlerde bildirilmiş ise de moment şiddeti büyüklüğü Mw = 7.5 ve yüzey dalgası büyüklüğü Ms = 7.7 değerleri civarında değişmektedir.

ARTÇILAR YAŞANDI

Depremin odak derinliğinin 10-15 km olduğu ve sağ atımlı 120 km civarında bir fay hareketi ortaya çıktığı yapılan incelemelerle belirlenmiştir. Ana deprem dalgasının ardından büyüklüğü 4.0-5.0 değerlerinde olan çok sayıda artçı depremler meydana geldi.

EN YAKIN İVME KAYDI

Deprem merkez üssüne en yakın ivme kaydı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi tarafından tüm Türkiye çapında kurulmuş ve işletilmekte olan Kuvvetli Yer Hareketi Kayıt Şebekesi’nin bir istasyonu olan İzmit Meteoroloji İstasyonu'ndan alınmıştır. Buna göre maksimum ivme, kuzey-güney doğrultusunda 163 mG, doğu-batı doğrultusunda 220 mG ve düşey doğrultuda 123 mG’dir. Her üç bileşen de birbirleri ile kıyaslanabilir büyüklüktedir.

DEPREM TARİHÇESİ

1999 yılı öncesindeki yakın tarihte bu bölgede Adapazarı merkez üssü olmak üzere 1943, 1957, 1967 yıllarında şiddetli depremler olmuştur. Geçmişteki tarihlere bakıldığında, ortalama 30 yolda bir bu bölgede büyük depremler yaşanıyor. 1999 depreminden sonra da belirli periyotlarda ve çeşitli büyüklüklerde depremlerin beklenmesi, bu fay hattının karakteristik özelliğinden kaynaklanıyor.

KAÇAK YAPILAR

Depremin bu kadar çok can kaybına yol açmasının sebebi olarak kaçak yapılar, standartlara uygun olmayan binalar, uygun olmayan gevşek zemindeki yapılaşmalar ve daha ucuza mal etmek için malzemeden çalan müteahhitler gösterildi. Depremden sonra zorunlu deprem sigortası gibi bir takım düzenlemeler getirildi.

YARGI VE CEZALAR

Depremden sonra yapım hatalarından çöken binaların müteahhitlerine yaklaşık 2 bin 100 dava açıldı. Bu davalardan bin 800’ü hukuki boşluklardan dolayı cezasız sonuçlandı. Geriye kalan 300 davanın 110 kadarında ceza verilse de birçoğu ertelendi. Bunun dışında kalan davalar ise 16 Şubat 2007 tarihinde 7 buçuk yıl geçtikten sonra zaman aşımına uğramış ve düşmüştür.

ÖRNEK DAVALAR VE SONUÇLARI

KOCAELİ UBAY APARTMANI

58 kişi öldü, müteahhit hakkında verilen ceza ertelendi.

YÜKSEL SİTESİ

316 kişi öldü, beş sanığa verilen çeşitli cezalar ertelendi.

CAN GÖÇER VE ZAFER COŞKUN

Veli Göçer’in oğluyla ortağı yakalanamadığı için haklarındaki dava zaman aşımına girdi.

DÜZCE ERSOY APARTMANI

36 kişi öldü, dava zaman aşımına uğradı.

DÜZCE ÖMÜR HASTANESİ

11 kişi öldü, dava zaman aşımına uğradı.

YALOVA CEYLANKENT SİTESİ

98 kişi öldü, iki sanığa verilen hapis cezaları ertelendi.

SAKARYA

695 davadan beş kişiye ceza verilebildi.

KOCAELİ

600 dava açıldı, 12 kişi onar ay hapis cezası aldı. Altısının cezası infaz edildi, altısı için süre istendi.

YALOVA

173 dava açıldı, hemen hemen tamamı sonuçlandı. Ceza aldığı bilinen tek isim Veli Göçer olup 18 yıl 9 ay hapse mahkum edildi.

DÜZCE

Yaklaşık 220 dava açıldığı sanılıyor. Yargılamaların sonucunda hiç kimse cezaevine girmedi.

İLLERE GÖRE ÖLÜ SAYISI

Kocaeli 9.477

Sakarya 3.891

Yalova 2.504

İstanbul 981

Bolu 270

Bursa 268

Eskişehir 86

Zonguldak 3

Toplamda 17 bin 480 kişi resmi kayıtlara göre hayatını kaybetse de 2010 yılında yayınlanan Meclis Araştırması Raporu’nda can kaybı sayısı 18 bin 373 olarak güncellendi. Aynı araştırmaya göre yaralı sayısı 48 bin 901 olarak açıklanırken, 505 kişinin sakat kaldığı, 96 bin 796 konut ve 15 bin 939 iş yeri yıkıldı ya da ağır hasar aldı. Orta hasarlı konut sayısı 107 bin 315, orta hasarlı iş yeri sayısı16 bin 316, az hasarlı konut sayısı 113 bin 382 ve az hasarlı iş yeri sayısı da 14 bin 657 oldu. Deprem döneminde 43 bin 264 prefabrik talep edilirken, bunların 40 bin 786’sına olumlu yanıt verildi.

DEPREMDE GELEN DIŞ YARDIMLAR

17 Ağustos depremi tüm dünyada büyük yankı uyandırmış, birçok ülkeden ve uluslararası kuruluşlardan gerek acil yardım ekibi, gerek araç, gereç ile tıbbi ve insani yardım malzemeleri gönderilmişti. Depremin ardından dönemin Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Bill Clinton, eşi ve kızı ile birlikte İzmit’e gelerek Doğukışla’da bulunan çadırkenti ziyaret etmişti. Depremin yaşandığı dönemde 52 ülkeden Türkiye’ye yardım ekibi gönderildi.

YARDIM EKİPLERİ ULAŞAN ÜLKELERDEN BAZILARI

Almanya

Amerika Birleşik Devletleri

Azerbaycan

Bangladeş

Belçika

Birleşik Arap Emirlikleri

Birleşik Krallık

Cezayir

Fas

Finlandiya

Fransa

Gürcistan

Irak

İsrail

İsveç

İtalya

İzlanda

Japonya

Kıbrıs Rum Kesimi

KKTC

Macaristan

Malezya

Mısır

Pakistan

Rusya

Suudi Arabistan

Ürdün

Yunanistan

Güney Kore

15 Ağu 2020 - 22:16 - Kent


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Demokrat Kocaeli Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Demokrat Kocaeli hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Demokrat Kocaeli editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Demokrat Kocaeli değil haberi geçen ajanstır.