‘Kadınlar Partisi’ni duydunuz mu?

Evet evet, yanlış okumadınız.

Bu ülkede kadınlar için kurulan bir parti bile vardı.

Hem de Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan bile önce kuruldu.

Kurucusuda kadın hakları savunucusu Nezihe Muhiddin.

Geçenlerde İzmit Belediyesi’nin yolladığı bültende, “Mustafa Kemal Atatürk’ün 5 Aralık 1934’de kadınlara seçme ve seçilme hakkı vermesi ile birlikte her yıl Dünya Kadın Hakları Günü olarak kutlanan 5 Aralık, Türk kadını için önem arz ediyor. Bu çerçevede Nezihe Muhiddin’in hayatını ve kadın mücadelesindeki rolünü anlatan "Kadın Olmanın Günahı" belgeseli İzmitlilerle buluşacak” deniyordu.

Bülteni okur okumaz çok heyecanlandım.

Hakkında daha önceden bilgi sahibi olduğum Nezihe Muhiddin’i belgesel ile daha yakından tanıma fırsatı bulacaktım…

Bülteni görür görmez İzmit Belediyesi Kadın ve Aile Hizmetleri Müdürlüğünü arayarak 4 Aralık Pazartesi günü Arasta Park’taki sinema salonunda yapılacak gösterimin akşam seansından yerimi ayırttım.

Bu belgeselin İzmit’te de beyaz perdeye yansıtılması fikri kimin ise canı yürekten kutluyorum.

***

Önce biraz Nezihe Muhiddin hakkında bilgi vermek istiyorum.

Nezihe Muhiddin Tepedelengil (1889, İstanbul-10 Şubat 1958, İstanbul), Osmanlı-Türk düşünür, gazeteci, yazar, kadın hakları savunucusu.

20. Yüzyıl’da Osmanlı Devleti’nde kadını toplum yaşamına dahil etme, Cumhuriyet rejiminin ilanından sonraysa kadınların siyasal haklarının tanınmasını sağlama için mücadele etmiş bir kadın hareketi öncüsüdür.

Henüz Cumhuriyet Halk Fırkası bile kurulmadan Kadınlar Halk Fırkası (KHF) adlı siyasi partinin kuruluş çalışmalarını tamamlayarak Türkiye’deki ilk siyasal partinin kurucusu olmuş ve Türk Kadın Yolu adlı derginin kurulmasına öncülük etmiştir.

1923 yılında henüz Cumhuriyetin ilan edilmediği dönemde Nezihe Muhiddin ve 13 kadın arkadaşı, kadın hakları için bir kadın komitesi toplamaya karar vermişlerdir.

Hazırlıkları Nezihe Muhiddin'in evinde süren komitenin ilk toplantısı, 15 Haziran 1923'te Darülfünun Konferans Salonu'nda gerçekleşti.

Toplantıda "Kadınlar Halk Fırkası" adıyla siyasi bir parti kurma kararı alındı.

Partinin programı o dönemki basında yer aldı.

Nezihe Hanım'ın kuruluşuna önderlik ettiği parti, henüz Cumhuriyet Halk Fırkası bile kurulmadan kuruluş çalışmalarını tamamlayıp kuruluş dilekçesini sundu fakat kuruluş dilekçesine sekiz ay sonra ret yanıtı gelmiş, “1909 tarihli seçim kanununa göre kadınların siyasi temsilinin mümkün olmadığı” gerekçesiyle parti kuruluşu için valilik tarafından faaliyet izni verilmemiştir. Bunun üzerine Kadınlar Halk Fırkası, Türk Kadınlar Birliği adında bir derneğe dönüşmüştür.

İşte bu harika insanın belgeselini izleme fırsatı bulacağız.

***

Belgesel hakkında da biraz bilgi aktarmak istiyorum.

Yönetmenliğini Ümran Safter’in yaptığı, senaryosunu Ahsen Diner’in kaleme aldığı 60 dakikalık belgeselin çekimleri İstanbul, Ankara ve Boston’da gerçekleştirildi.

Kadın Olmanın Günahı, önyargılarla, yerleşik değerlerle, otoriteyle savaşan, cesur bir feminist kadının hikâyesini anlatıyor.

Unutulan, yok sayılan, tarih kitaplarında adı dahi hiç anılmayan bir kadını, Nezihe Muhiddin’i ve onun mücadelesini yeniden gün ışığına çıkarıyor.

Nezihe Muhiddin, 19 yaşında feminist makaleler yazmaya başladı, Cumhuriyet tarihinin ilk ve tek kadın partisini kurdu, kadınların seçme ve seçilme hakkı için mücadele etti.

Bu yüzden tehditler aldı, dışlandı, hakkında davalar açıldı.

Terk edildi, unutuldu ve yapayalnız hayata veda etti.

Film, hüzünlü bir sonla biten feminist bir kadının hikâyesini anlatırken Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet’in kurulduğu yıllarda kadınların zorlu eşitlik mücadelesine de ışık tutuyor.

Bunu yaparken Nezihe Muhiddin’in izinden giden Türkiyeli feminist ve aktivistlerin, tarihçilerin, sosyologların tanıklığına başvuruyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Uğur Ulusoy - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Demokrat Kocaeli Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Demokrat Kocaeli hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Demokrat Kocaeli editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Demokrat Kocaeli değil haberi geçen ajanstır.



Anket Halka soruyoruz: Kocaeli'nin en büyük sorunu nedir?
Tüm anketler